Ouderenmishandeling

Ouderenmishandeling

 Persbericht 21 december 2012

Meer meldingen ouderenmishandeling

 

Ouderenmishandeling wordt steeds vaker gemeld bij de meldpunten. Over het jaar 2010 zijn in totaal 855 meldingen gedaan, een stijging van 30% ten opzichte van 2009. Dat zegt het Landelijk Platform Bestrijding Ouderenmishandeling. Naar schatting krijgen jaarlijks meer dan 160.000 ouderen in Nederland te maken met ouderenmishandeling.

 

De cijfers over 2010 geven voor een deel dezelfde gegevens als voorafgaande jaren. Ook nu weer blijkt dat vrouwen veel vaker slachtoffer van ouderenmishandeling zijn dan mannen. In de meeste situaties is de pleger een familielid, vaak een (klein)kind of (ex)partner. Driekwart van de meldingen betreft moedwillige (opzettelijke) mishandeling.

 

Aard van de mishandeling

Meldingen over lichamelijke mishandeling kwamen het vaakst voor, namelijk 32%. Daarna psychische mishandeling (30%) en financiële uitbuiting (26%). Verwaarlozing (6%) en schending van rechten (7%). Seksueel misbruik wordt zeer zelden gemeld. In 47% van de situaties gaat het om (ex) partners, die hun partner mishandelen. In 37% gaat het om (klein)kinderen, en in 5% om een ander familielid. In 9% gaat het om kennissen of buren. Slechts 1% betreft het melden van mishandeling door een beroepskracht. Bij 156 meldingen is bekend of het om opzettelijke mishandeling dan wel ontspoorde zorg gaat. Bijna driekwart van de meldingen betreft moedwillige mishandeling of misbruik en 25% betreft ontspoorde zorg.

 

Meldpunten ouderenmishandeling

De meldingen komen binnen bij Steunpunten Huiselijk geweld, Meldpunten Ouderenmishandeling en Meldpunten Zorg en Overlast uit de regio’s en gemeenten. Het zijn voornamelijk professionals werkzaam bij het ouderenwerk, welzijnswerk, politie of een zorginstelling, die melden. Voor mishandeling door professionals is er sinds 15 juni een speciaal meldpunt bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

 

Actieplan ‘Ouderen in veilige handen’

De bestrijding van ouderenmishandeling krijgt tussen 2011 en 2014 een extra impuls vanuit het actieplan ‘Ouderen in veilige handen’ van het ministerie van VWS. Structureel wordt per jaar 10 miljoen euro uitgetrokken om geweld tegen ouderen sneller te signaleren en te stoppen, o.a. door verbeterde melding en goede ondersteuning van de slachtoffers. Er komt bijvoorbeeld ook een voorlichtingscampagne voor ouderen zelf en hun omgeving en een meldplicht voor professionals.

Ouderenmishandeling, wat te doen?

Weinig ouderen durven er over te praten, toch is mishandeling van 65-plussers wijdverbreid. Ieder jaar treft het zo'n 100.000 ouderen. De dader is vaak het eigen kind of kleinkind, dat nog een rekening te vereffenen heeft.

Ouderenmishandeling komt voor in gezins- of familierelaties, maar ook in relaties met beroepskrachten. De mishandeling kan het resultaat zijn van zowel actief (plegen van handelingen) als passief (nalaten van handelingen) gedrag. Vaak is ouderenmishandeling moedwillig, soms is het een gevolg van overbelasting: ontspoorde zorg.

De zorg voor een oudere kan een zware taak zijn. Misschien ben je zelf ook de jongste niet meer. Of heb je zelf ook nog een baan en een gezin. Dan zijn er wel eens van die momenten waarop het je allemaal teveel wordt. Momenten waarop jij jouw geduld verliest.

Maar soms kan het uit de hand lopen. Omdat je het gevoel hebt dat je het allemaal alleen moet doen. Omdat jij je machteloos voelt. Of tot het uiterste gedreven. Maar wat de reden ook is, overgaan tot geweld is een zwaktebod. En jij bent verantwoordelijk voor je eigen gedrag.

 

Niet alleen als je een oudere lichamelijk mishandelt of seksueel misbruikt, spreken we van ouderenmishandeling. Ook als je iemand die afhankelijk is van jou bedreigt, verwaarloosd, uitbuit, verhinderd contact te hebben/ naar buiten te gaan, post achterhoud e.d. noemen we dat mishandeling.


Landelijk Platform Bestrijding Ouderenmishandeling

In bijna de helft van de gevallen blijken de kwelgeesten kinderen of kleinkinderen te zijn, in 34 procent van de gevallen is de partner de schuldige. De mishandeling kan bestaan uit fysiek of psychisch geweld, seksueel misbruik, verwaarlozing, financiële uitbuiting of schending van de rechten. Dat stelt het Landelijk Platform Bestrijding Ouderenmishandeling (LPBO).

Het platform, dat alle meldingen van de ongeveer tweehonderd meldpunten voor ouderenmishandeling in ons land registreert en onderzoekt, verwacht bovendien dat het aantal gevallen van mishandelde ouderen in de komende jaren enorm zal stijgen door de toenemende vergrijzing.

Bestrijding van ouderenmishandeling
De aanpak van ouderenmishandeling valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten. Sinds de invoering van de WMO hebben zij de regie in handen. De invulling hangt van de omstandigheden per gemeente af. In de aanpak tot nu toe zijn er opmerkelijk veel parallellen met die van kindermishandeling. De oorzaken komen overeen (onmacht, onkunde, gebrek aan aandacht), evenals de signalering (tijdens contactmomenten in de hulpverlening) en de aanpak van de bestrijding van de mishandeling.

Bron: www.huiselijkgeweld.nl 30-07-2007

Signaleren, en dan...

Valt ouderenmishandeling te herkennen? Het is zelden de oudere zelf die aangeeft mishandeld te worden. Ingrijpen hangt dus af van de oplettendheid van derden uit de omgeving. Vermoedt u ouderenmishandeling? We zetten een aantal zaken voor u op een rij.

Er zijn meerdere signalen die kunnen wijzen op ouderenmishandeling, maar niet elk signaal houdt ouderenmishandeling in. De volgende signalen kunnen duiden op mishandeling:

  • De oudere of verzorger geeft onsamenhangende en tegenstrijdige verklaringen voor lichamelijke verwondingen.
  • De verzorger toont zich onverschillig voor het wel en wee van de oudere.
  • De verzorger vertoont verschijnselen van overbelasting.
  • Er wordt gescholden en geschreeuwd in aanwezigheid van arts of hulpverlener.
  • De oudere maakt een depressieve, angstige indruk.
  • De oudere ziet er onverzorgd uit en de huishouding is verwaarloosd.
  • Er verdwijnen spullen en geld van de oudere.
  • De oudere krijgt geen gelegenheid om alleen met de hulpverlener te praten.
  • De betrokkenen proberen de hulpverlener buiten de deur te houden.
  • Er is een toenemend aantal schuldeisers.
  • De koelkast is (altijd) leeg.

Wat kunt u doen als omstander?

Ouderen zijn een kwetsbare groep, als maatschappij mogen we meer oog hebben voor onze medemens. Wanneer we over ouderenmishandeling spreken hebben we het over fysiek en psychisch geweld, maar ook over verwaarlozing, isoleren van sociale contacten, achterhouden van geld/ post/ levensmiddelen. Ook kan het zijn dat er gestolen wordt van de oudere.

Daarnaast is er ook een factor die de situatie kan bemoeilijken om in te schatten wat er aan de hand is. Het is mogelijk dat de vergeetachtigheid een rol gaat spelen. Dit kan lastig zijn in de omgang. Wanneer iemand last heeft van dementie kunnen ook grenzen gaan vervagen voor die persoon. Sociaal ongewenst gedrag, vervuilen, agressie, dit zijn situaties die regelmatig voorkomen.

 

Daarom is het juist van belang dat we signaleren en daar contact over hebben. Zodat we 2 dingen goed uit elkaar kunnen houden, het gedrag van de oudere en het geweld dat plaats vindt. Want hoe een oudere ook reageert vanuit het ziektebeeld, het is geen legitieme rede om geweld te gebruiken.

 

Praat erover met iemand. Dat kan een goede vriend zijn, een familielid of een buurman. Maar je kunt ook naar je huisarts gaan. Die heeft beroepsgeheim, wat betekent dat hij/zij niet met anderen over je situatie mag praten, als je dat niet wilt. Natuurlijk kun je ook ons bellen.

Bel het Steunpunt Huiselijk Geweld.

Voor direct contact kunt u ons bereiken via het landelijk nummer:

0900 126 26 26 (5 cent per minuut)

Toets uw postcode in voor het steunpunt bij u in de buurt.

Elke werkdag van 9:00- 12:00 bereikbaar. (anoniem)

Buiten die tijden kunt u een bericht achterlaten, wij bellen u dan zo spoedig mogelijk terug.

U kunt ons ook mailen: ASHG@beweging3.nl

Bij direct gevaar: bel 112.

 

Wat kunt u doen als beroepskracht?

Als hulpverlener heeft u een vertrouwensband met de oudere. Misschien komt u zelfs regelmatig over de vloer. Dit kunt u doen:

  1. Preventie in de vorm van voorlichting en informatieverstrekking;
  2. Verlichting van de zorg bijvoorbeeld door informatieverstrekking, emotionele en/of praktische ondersteuning aan te bieden;
  3. Onderzoek naar de omstandigheden;
  4. Bespreken met een leidinggevende;
  5. Melden bij een meldpunt of inschakelen van een specialist;
  6. In geval van financiële uitbuiting kunt u aangifte doen bij de politie.

Bron: www.movisie.nl

2011:
Dit jaar was er weer speciale aandacht voor het thema ouderenmishandeling. 15 Juni was er een awarenessdag voor de politie.

Klik hier voor de signalenkaart voor de politie 

 

Ouderenmishandeling en Mantelzorger

 

Misschien verwacht u het niet meteen, een onderdeel over dementie, toch zijn ook wij van huiselijk geweld actief op het gebied van ontspoorde zorg en ouderenmishandeling. De relatie tussen zorgvrager en mantelzorger is meestal niet zonder emotionele band. En daarnaast komt kijken dat beide hun eigen leven, wil, kunnen en onkunde hebben wat kan botsen. Als je als mantelzorger geïrriteerd raakt van de zorgvrager, ben je zeker niet de eerste. Andersom is het ook regelmatig dat (mogelijk ook door het ziektebeeld) de oudere de mantelzorger onder druk zet. Bewust of onbewust, het loopt wel eens mis.

Daarom is regelmatig uw hart luchten, adviezen inwinnen en problemen bespreken mogelijk. Mantelzorgers krijgen heel wat voor de kiezen.
Daarom kan het soms prettig zijn om wat steun te krijgen. Hiervoor staat Dementelcoach voor u klaar.
Zij kunnen u tien telefonische gesprekken aanbieden. De coaches zijn zorgverleners met ervaring in de zorg voor mensen met dementie.

Bij direct gevaar: bel 112.

Internationale dag tegen ouderenmishandeling

15-06-2011

Op World Elder Abuse Awareness Day wordt wereldwijd aandacht gevraag voor ouderenmishandeling. In Nederland staat dit jaar de huisartsenpraktijk centraal.

Huisartsen centraal bij signaleren ouderenmishandeling

Huisartsen kunnen een centrale rol spelen in het signaleren van ouderenmishandeling. 5% van de ouderen wordt mishandeld, maar er komen weinig meldingen vanuit de huisartspraktijk. Begin juni 2011 ontvangen alle huisartsen en praktijkondersteuners een signalenkaart.

Wat huisartsen kunnen doen

Ouderen komen vaak in de praktijk of krijgen huisbezoek van de arts. Als de arts en de praktijkonder-steuner de signalen beter gaan herkennen kan veel leed worden voorkomen. Op de signalenkaart van het LPBO staan signalen van ouderenmishandeling, maar vooral ook tips voor de huisarts: raadpleeg deskundigen zoals het steunpunt huiselijk geweld of check hoe collega-artsen deze signalen oppakken. Vooruitlopend op de Meldcode huiselijk geweld staat op de signalenkaart een stappenplan dat de artsen of praktijkondersteuners kunnen volgen bij vermoedens van mishandeling.

Meer informatie (Website MOVISIE)

Begin maart 2011 verscheen "Undercover in de ouderenzorg. Dagboek van een bejaardenbroeder".
Lees meer